تغيير رنگ
  • Default color
  • Brown color
  • Green color
  • Blue color
  • Red color
تغيير طرح بندي
  • leftlayout
  • rightlayout
تنظيم اندازه متون
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
سفارشي سازي صفحه

مقالات

بانک‌سازی یا بانک بازی؟

درخواست تأسیس بانک، این روزها به پدیده آشنا و همه گیری در اقتصاد ایران تبدیل شده است و هفته ای به پایان نمی رسد مگر این که خبری مبنی بر ارائه درخواست تاسیس بانک یا اظهار تمایل عده ای به اخذ این مجوز منتشر نشود. بانک مرکزی بتازگی در گزارشی از زبان رئیس کل خود، تعداد تقاضاهای در نوبت بررسی را بیش از ۹۶ فقره اعلام کرد و مشخص بود که از این حجم غیرمتعارف، نگران و متعجب است.

اما گذشته از این نگرانی و تعجب، پرسشی که باید به دنبال پاسخ روشنی برای آن گشت، این است که چه عامل یا عواملی باعث شده تا این تعداد تقاضا برای تأسیس بانک وجود داشته باشد؟ آیا می توان مانند برخی، این مسأله را یک موج روانی قلمداد کرد که چند صباحی فضای اقتصاد کشور و فعالان این حوزه را به خود مشغول کرده و مانند امواج گذرای پیشین پس از چندی فروکش می کند؟

مدافعان این نگاه، به موارد متعددی اشاره می کنند که در پی موفقیت سرمایه گذاری در یک رسته اقتصادی، خیل عظیمی از دارندگان نقدینگی که عمدتا هم تخصصی در هیچ شاخه تولیدی و خدماتی ندارند و صرفا به دنبال فعالیت هایی هستند که در کوتاه مدت اصل و فرع پولشان را بازگرداند، به این حوزه هجوم می آورند و به ناگاه بازار با حجم بالایی از محصولات یا خدمات مشابه مواجه می شود که تقاضایی برای آن وجود ندارد. درست در همین زمان، تولیدکنندگان فصلی سعی می کنند با تبلیغات فراوان نیاز لازم را ایجاد کنند؛ ولی پس از مدتی با فروکش کردن آثار تبلیغات و هیجانات کاذب، سرمایه ها یک به یک از این بازار کوچ می کنند تا چه وقت که دوباره موجی بلند شود و حرکت از نو! با این که همه ما کم و بیش شاهد چنین روندی بوده ایم؛ اما به نظر کمی دور از ذهن می نماید که اشتیاق تاسیس بانک را نیز از همین دست و با تب تولید پفک و ماکارونی و سرامیک شبیه دانست؛ چراکه اصولا تاسیس یک بنگاه مالی در مقایسه با سایر فعالیت های اقتصادی از پیچیدگی های بسیار بیشتری برخوردار است و به دلیل پیوندی که با امنیت و اعتماد عمومی دارد، با حساسیت های مضاعفی از سوی مسوولان مواجه می شود. با این توصیفات به نظر می رسد باید به دنبال توجیهات دیگری برای تفسیر افزایش تقاضای تاسیس بانک از سوی بخش خصوصی گشت.

در این خصوص شاید نتایج نظرخواهی مرکز پژوهش های مجلس از تولیدکنندگان کشور در مورد موانع و مشکلات فعالیت های تولیدی، راهنمای مفیدی باشد. در این گزارش که به نام پایش فضای کسب و کار انجام و نتایج آن نیز منتشر شده، دریافت تسهیلات از نظام بانکی به عنوان بزرگ ترین و جدی ترین مشکل تولید از سوی تولیدکنندگان مطرح شده است؛ به گونه ای که این معضل با فاصله زیادی نسبت به دیگر مشکلات نمره ۱۸ / ۸ را در مقیاس ۱۰ نمره به خود اختصاص داده است. حال شاید این پرسش مطرح شود که ارتباط این گزارش با پرسش ما چیست؟

ارتباط را باید در مکانیسم تامین سرمایه جستجو کرد. به عبارت دیگر بسیاری از تشکل ها و گروه های فعال اقتصادی که از دریافت بدون مشکل و تضمین شده اعتبارات و تسهیلات بانکی ناامید هستند و در عین حال برای حفظ سرمایه گذاری و بقای خود به نقدینگی مستمر احتیاج دارند، ناگزیر به سمت تاسیس یک بنگاه مالی و اعتباری متمایل شده اند.

به این ترتیب یکی از طنزهای تلخ اقتصاد ایران دوباره ولی به شکل معکوسی تکرار شده است، زمان زیادی از روزگاری که بانک های دولتی کشور به علل گوناگون ازجمله تملک بنگاه های بدهکار یا سودآوری، به بنگاه داری روی آورده بودند، نمی گذرد و امروز به علل گوناگون بسیاری از بنگاه های کشور ناگزیر به بانکداری روی آورده اند. دقیقا به دلیل همین شباهت ها هم پیش بینی شکست این کار چندان دشوار نیست؛ زیرا همان مقدار که بانکداران در بنگاه داری توفیقی نیافتند، بنگاه داران نیز در بانکداری راه به جایی نمی برند. برای این گزاره نیز مثال های متعددی وجود دارد، کافی است به وضعیت نخستین موسسه اعتباری خصوصی که بیش از ۱۰ سال پیش از بانک مرکزی مجوز فعالیت گرفت و سرمایه گذاران آن تعدادی انبوه ساز بودند، نگاهی انداخت. آن موسسه با گذشت بیش از یک دهه از عمر خود و با وجود تاسیس ۸ بانک خصوصی و ده ها موسسه و تعاونی اعتبار همچنان یک موسسه اعتباری است و مجبور است برای جبران عدم پرداخت سود به سهامدارانش، به جای افزایش سرمایه، رکورد پرداخت سود به سهامدارانش را بشکند.

البته به این پاسخ می توان وجوه دیگری نیز افزود؛ اما آنچه بیش از آن اهمیت دارد، یافتن پاسخ برای ۲ پرسش دیگر است؛ چرا در فهرست متقاضیان تاسیس بانک، نام نهادهای دولتی و حاکمیتی بیش از دیگران به چشم می خورد؟ و پرسش دوم این که متقاضیان تاسیس بانک به فرض دریافت مجوز، مردم را با استفاده از چه ابزارهایی نسبت به سپرده گذاری در بانک خود تشویق و متقاعد می کنند؟

در ادامه اولین پرسش باید پرسید چرا وزارت نفت، سازمان صنایع کوچک و شهرک های صنعتی و ارتش بیش از دیگران به دنبال تاسیس بانک مخصوص خود هستند؟ مگر نه این که تاسیس بانک از سوی دولت، بنابر اصل ۴۴ ممکن نیست؟!

پاسخ اما ظاهرا همان است که پیش از این گفته شد؛ کمبود نقدینگی. برای آن منع قانونی نیز می توان با استفاده از شرکت های خصوصی تابعه راه حلی یافت!

اما پاسخ دومین پرسش، واقعیت این است که با توجه به حضور تمام قد بانک مرکزی در بازار پول کشور که خود را در چهره تدوین و ابلاغ بسته های سیاستی و تعیین دستوری نرخ های سود و سپرده نشان می دهد، عملاً ابزاری برای بانک های تازه تأسیس باقی نمی ماند تا با استفاده از آن بتوانند نقدینگی جامعه را به سوی خود جلب کنند. اگر نقدینگی سرگردان یا خارج از دیگر بانک ها را هدف گیری کنند، به نتیجه ای نمی رسند؛ چراکه اگر قرار بود آن دسته از نقدینگی ها سر از بانکی درآورند، پیش از این چنین اتفاقی افتاده بود. اگر هم برای خارج کردن سپرده ها از سایر بانک ها تلاش کنند، برای تشویق و متقاعد ساختن صاحبان نقدینگی ابزاری در دست ندارند. با درنظرگرفتن این مسائل به نظر می رسد آینده چندان روشنی برای بانکداران در صف انتظار وجود نداشته باشد، جز دست یازیدن به ابزار قرعه کشی و جایزه برای حساب های قرض الحسنه!
 

ارسال کننده
ahmadi
نویسنده
سروش صاحب فصول
آراء
2
ویژه
خیر
رتبه دهی به مقاله
2 رای
مورد علاقه:
0

سبد خرید شما


سبد خریدتان در حال حاضر خالی می‌باشد.

دسته بندی مقالات

آمار مقاله ها

3646 مقاله و 369 مجموعه

  • 1.jpg
  • 2.jpg
  • 3.jpg
  • 4.jpg
  • 5.jpg
  • 6.jpg
  • 7.jpg
  • 8.jpg
  • 9.jpg
  • 10.jpg
  • 11.jpg
  • 12.jpg
  • 13.jpg
  • 14.jpg
  • 15.jpg
  • 16.jpg
  • 17.jpg
  • 18.jpg
  • 19.jpg
  • 20.jpg
  • 21.jpg
  • 22.jpg
  • 23.jpg
  • 24.jpg
  • 25.jpg
  • 26.jpg

تماس با ما

تهران: فلکه دوم صادقیه، برج گلدیس، طبقه هفتم، واحد 721
تلفن: 47626486-021

تبریز: تقاطع خیابان منصور و بهادری، ساختمان سیمرغ، طبقه پنجم، شرکت تسهیل گستر
تلفن: 04135251447
فاکس: 04135251448

عضويت در خبرنامه

با عضویت در خبرنامه، آخرین اخبار کسب یار و کسب و کار را در ایمیلتان دریافت کنید.
کسب یار
مباحث عمومی کسب و کار


دریافت بصورت HTML؟

آخرین نسخه کسب یار

کسب یار خریداری شده خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.


کسب یار 4.1.0 نسخه نهایی
آخرین تاریخ بروزرسانی:
//